Tekst: Bogumił Zając. Ilustracja: Bożena Szczuka.

Smog Wawelski

Żył raz wielki Smog Wawelski,
groźny był on niczym smok.
Wisiał sobie stwór diabelski
nad Krakowem cały rok.
 
Potwór tylko się unosił,
choć nie smok, wstrętny to gad.
O dziewice się nie prosił,
dym i kurz by chętniej zjadł.
 
A na deser – nie maliny,
tylko sadzę i spaliny.
 
Jeden Anglik rzekł: –   Ten smog,
to jest taka czarna „fog”.
 
Smog bezczelnie, ze spokojem,
stanowisko ujął swoje:
– Póki macie tutaj brudno,
będę wisiał. No i trudno.
 
Nie dziewice tu potrzebne,
a Dratewki nie ma już.
Jego czyny tak chwalebne,
w księgach, które pokrył kurz.
 
Jak się pozbyć tego smoga?
Tajemnicę ową znaj:
Prosta, chociaż długa droga,
o powietrze czyste dbaj!

🌫️ Smog to „brudne powietrze”
Słowo smog powstało z połączenia dwóch angielskich słów: smoke (dym) i fog (mgła). To taka mieszanka, która wisi w powietrzu, gdy jest bardzo zanieczyszczone.
🏙️ Smog może mieć różne kolory
Czasem wygląda jak szara mgła, ale bywa też żółtawy lub brązowy – zależy od tego, jakie zanieczyszczenia się w nim znajdują.
😷 Smog „nie lubi” wiatru
Kiedy jest bezwietrznie, smog gromadzi się nad miastami jak koc, którego nic nie rozgarnia.
🚌 Autobusy i samochody dokładają się do smogu
Rury wydechowe wypuszczają spaliny, które mogą tworzyć smog – dlatego tak ważne jest chodzenie pieszo lub jazda na rowerze, kiedy się da!
🌲 Rośliny to bohaterowie w walce ze smogiem
Drzewa i rośliny potrafią „oczyszczać” powietrze, dlatego parki i lasy są tak ważne dla środowiska.
🏠 Smog często pojawia się zimą
Kiedy ludzie ogrzewają domy, spalając w piecach różne rzeczy, do powietrza trafia dużo dymu.
🧪 Smog jest niewidzialny (czasami!)
Bywa tak, że nie widać go gołym okiem, a i tak powietrze jest brudne – dlatego istnieją specjalne aplikacje pokazujące jakość powietrza.
🚀 Smog dociera bardzo wysoko
Zanieczyszczenia mogą unosić się aż do warstwy powietrza, którą latają samoloty!
💨 W górach jest mniej smogu
Wysoko w górach powietrze jest zwykle czystsze, bo smog nie potrafi wspinać się tak dobrze jak ludzie.
🌍 Każdy może pomóc!
Gaszenie światła, kiedy go nie potrzebujemy, zakładanie swetra zamiast podkręcania ogrzewania czy sadzenie roślin – to małe rzeczy, które pomagają zmniejszyć smog.